Zoeken
For the Future of Farming
MelkefficiëntQuick FitFeed2MilkAgroscoopVoertaal Melkvee

18-07-2017

Melkrobot & klauwegezondheid: De Tour de France winnen doe je in bed

Jan Lievaart over klauwgezondheid en bezoek melkrobot
Dierenarts Jan Lievaart, NKGC

Eén van de belangrijkste succesfactoren bij robotmelken is het vrijwillige bezoek van de koeien aan de robot. De belangrijkste reden om dit niet te doen is dat de dieren klauwproblemen hebben en daardoor juist zo min mogelijk willen lopen en/of blijven liggen. Dit heeft op melkrobot-bedrijven extra nadelige gevolgen.

Een koe is een enorm gewoontedier en werkt dagelijkse 10 tot 12 keer hetzelfde rondje af van eten, drinken, sociaal gedrag, liggen en (bij een robot vrijwillig) melken. We noemen dit ook wel een tijdsbudget, waar “geeft” de koe haar tijd aan uit. Binnen één rondje past dan ongeveer 60 tot 90 minuten ligtijd. Deze routine is voor een gezonde koe een voorwaarde om gezond te blijven en optimaal te kunnen presteren. Kreupelheid kan deze routine enorm verstoren. Uit onderzoek blijkt dat een dier met een locomotiescore van 4 (op een schaal van 1 tot 5) de helft minder minuten per dag besteedt aan vreten aan het voerhek. Hierdoor zal de drogestofopname ook met 15 tot 20% afnemen en dus de melkproductie en uiteindelijk de conditie afnemen. Dit heeft indirect ook weer gevolgen op de vruchtbaarheid van het dier. In een systeem met een melkrobot komt hier nog een extra negatief effect van kreupelheid om de hoek kijken, namelijk de vrijwillige bezoekersfrequentie aan de robot van de koe. Uit een recent onderzoek blijkt dat in een zelfde stal er een verschil is van 0.5 aantal robotbezoeken per 24 uur tussen kreupele en niet kreupele dieren. Daarnaast werd er gezien dat niet alleen de frequentie van de kreupele dieren lager was maar dat dit vooral ’s nachts gebeurde. Op dat moment zou juist voldoende rust in de stal zijn om de robot te kunnen bezoeken.

Klauwproblemen voorkomen en oplossen op melkrobotbedrijven

klauwgezondheid essentieel voor optimala bezoek melkrobot
Klauwaandoening Mortellaro

Om de bezoeken weer op peil te krijgen of te houden is er een mix van handelingen en management nodig. Hoe eerder dieren worden behandeld, hoe minder het “vaste” patroon wordt verstoord. Wachten om een aantal kreupele dieren te behandelen heeft vaak als gevolg dat een aantal koeien als een dramatische daling in het aantal robotbezoeken laat zien. Dus vandaag iets kreupel kost vandaag melk, een koe die morgen nog kreupel is kost op den duur melk, tussenkalftijd en hogere behandelkosten of op den duur afvoer.

Preventie, preventie en nog eens preventie is zeker op robotbedrijven de factor tot succes. De meest voorkomende oorzaken voor klauwaandoenigen in het algemeen zijn de hoofdgroepen; onvoldoende uren kunnen liggen, een natte onhygiënische omgeving en de kwaliteit van de klauw (zowel hoorn, interne vetkussens en huid). Hieronder vallen alle risicofactoren. Kijken naar welke aandoening voorkomt, is een mogelijkheid om te kijken wat risicofactoren zijn, maar bij preventie wil je juist deze voorkomen en dus is het zaak om de drie hoofdgroepen zoals hierboven aangegeven kritisch te bekijken. In plaats van afwachten tot er (te) veel zoolbloedingen ontstaan en dan te kijken naar het liggedrag zou je nu alvast kunnen kijken naar hoe en hoeveel koeien gebruik maken van de ligbox. Hoe lang duurt het voordat koeien gaan liggen, willen ze naast elkaar liggen, bij het afvoeren hoeveel dieren staan er met hun voorpoten in de box.

Voldoende liggen is een must en zoals Joop Zoetemelk in 1980 al vertelde, de Tour de France win je in bed door voldoende te slapen. Zo is het ook bij koeien, de beste prestaties met je koeien haal je als ze voldoende en comfortabel kunnen liggen. Liggen is wat ons betreft ongeveer de belangrijkste factor om klauwproblemen te voorkomen, zowel van het hoorn als de huid. Minder druk op de klauwen door liggen voorkomt bloedingen, maar liggen zorgt er ook voor dat koeien minder een (te) natte omgeving staan en juist opdrogen. Kortom succes met uw Joop Zoetemelk, zorg dat de dames kunnen liggen en haal het maximale uit uw melkrobot

Dierenarts Jan Lievaart
Nederlands KlauwgezondheidsCentrum
www.nkgc.nl