Zoeken
For the Future of Farming
NOVA Ontwikkeld voor het levenFerm4FarmHet leven begint met VidaAgroscoop

13-11-2017

Gisten: zo houdt u ze buiten het brijvoer

Afbeelding: Gisten nb

Gisten zetten voedingsstoffen zoals zetmeel en suikers om naar CO2 en water. Maar ook eiwitten en aminozuren worden omgezet, waardoor de verteerbaarheid afneemt. Door gisting gaan dus veel voedingsstoffen in het brijvoer verloren. Dit heeft een negatief effect op de groei en gezondheid van de dieren. Bovendien neemt het voerverbruik toe. U heeft er dus alle belang bij de productie van gisten zoveel mogelijk te voorkomen.

Bij traditionele brijvoerinstallaties (voer in de leiding) kan gedurende de verblijfstijd van het voer in de leiding veel gistvorming optreden. Dit leidt tot gasvorming in het circuit én in de maag van het varken. Door gasvorming in de circuits wordt de uitdosering minder nauwkeurig; de lucht is immers samendrukbaar. Vaak valt dit niet op, doordat er voer rondgepompt wordt en dus oud en nieuw voer met elkaar gemengd wordt. Een eventuele besmetting met gisten wordt dus niet doorbroken. Dit geldt ook voor restloze installaties (stuurvloeistof in de leiding), die in de praktijk regelmatig niet restloos blijken te zijn.

Zo voorkomt of beperkt u de vorming van gisten:

• Opslag bijproducten
Zorg voor een schone, frisse opslag met aparte vulleidingen per silo/bunker. Maak de silo’s/bunkers regelmatig leeg. Gebruik een wisselsilo om producten helemaal op te kunnen voeren zodat de oude en nieuwe vracht niet gemengd worden om doorenten te voorkomen. Of zuur het restant aan voordat de nieuwe vracht erbij komt om doorenten te voorkomen
• Keuze bijproduct
Sommige producten bevatten van oorsprong veel gisten (o.a. biergist) en andere weinig (o.a. aardappelstoomschillen). Risicovolle producten, zoals biergist, dienen standaard aangezuurd te worden. De keuze van bijproducten is ook van belang voor het spoelen: wanneer het rantsoen meer droge grondstoffen bevat, wordt er meer schoon water toegevoegd en kan de circuitinhoud makkelijk worden ververst. Met veel natte brijproducten (o.a. kaaswei) is dit vaak lastig en zijn er andere, zeer specifieke instellingen nodig om het circuit goed te spoelen.
• Stel het roerwerk van de bijproducten nauwkeurig in
Laat het roerwerk voldoende vaak draaien om uitzakken en wisselingen in het droge stofgehalte te voorkomen. Maar let op: te veel roeren brengt lucht in het bijproduct en bevordert gisting.
• Nulpunt weger en over te houden kilo’s
Stel het nulpunt van de weger zo laag mogelijk in zodat er zo min mogelijk restvoer overblijft om door enten van gisten te voorkomen.
• Reinig de stenenvanger
De stenenvanger is vaak een besmettingsbron, aangezien er altijd oude brij achterblijft. Reinig hem dus regelmatig.
• Beperk de lengte van het circuit
Beperk de lengte van de circuits door ze zo efficiënt mogelijk in de stallen aan te leggen. Loze retourleidingen zijn meestal eenvoudig te vervangen door een links/rechts circuit. Kortere circuits zijn makkelijker door te spoelen.
• Spoel het circuit vaak
Vaak en efficiënt spoelen kan gistvorming voorkomen. Steeds meer bedrijven gaan over van 1 keer per dag naar 3 keer per dag spoelen, met een positief resultaat! Hierbij moet de hele circuitinhoud in een keer volledig vervangen worden.
• Kies de juiste stuurvloeistof
Sturen met water is niet altijd de beste optie. Door hiervoor een submengsel te gebruiken, kan er vaak meer en beter gespoeld worden. Leng bijvoorbeeld tarwezetmeel aan met water of gebruik een mix van bijproducten en water. Dit verlaagt de pH van de circuitinhoud, waardoor gisten moeilijker kunnen overleven. Ook het inzetten van een fermentmix is een goede optie omdat het een stabiel product is en door de lage pH en hoge concentratie organische zuren, de voer hygiëne verbetert.
• Zet een extra spoeltank in
Soms leidt de inzet van een extra spoeltank tot een flinke verbetering, omdat het makkelijker wordt in 1 keer de circuitinhoud te verversen en zo door enten te voorkomen.
• Voeg water toe via het circuit
Door het water dat in het recept moet worden toegevoegd, direct via het circuit te doseren, wordt gelijktijdig het circuit ververst. Dit biedt in bepaalde situaties mogelijkheden om efficiënt en goed te kunnen spoelen.
• Doseer water via het circuit in
Door het water dat in het recept moet worden toegevoegd, direct via het circuit te doseren, wordt gelijktijdig het circuit ververst. Dit biedt mogelijkheden om efficiënt en goed te kunnen spoelen.
• Water na doseren
Geef na het voeren water aan de dieren via het circuit. Eventuele voerresten in het circuit worden zo direct verwijderd en aan de dieren gevoerd.

Kortom, met de juiste aanpassingen en instellingen is het zeker mogelijk om het aandeel gisten (ruim) onder de 100.000 kve/gr op eindrantsoenbasis te krijgen. Dit is echter maatwerk, dus vraag advies!

Bron: Joost Leijten, onafhankelijk Specialist Brijvoertechniek (www.brijvoercheck.nl)