Cookies Wij gebruiken cookies om de website optimaal te laten functioneren en om in te spelen op de informatiebehoefte van onze bezoekers. Door gebruik te maken van onze website stemt u in met het plaatsen van cookies. Lees meer hierover in onze privacy- en cookieverklaring.
Waar ben je naar op zoek?
Nieuws, kennis en advies

Jongveespecialist Monique: “Biestkwaliteit nog belangrijker tijdens hitte.”

Seizoensnieuws Seizoensnieuws15-7-2019

Voldoende biest van een goede kwaliteit is tijdens warme dagen nog belangrijker dan normaal. Pasgeboren kalfjes zijn tijdens en na een periode van warm weer extra kwetsbaar. Droge koeien nemen door de warmte vaak minder voer op en tevens is de dracht een aantal dagen korter, waardoor kalveren bij de geboorte vaak lichter zijn (35 kg in plaats van 40-45 kg) en trager opstarten. Daar komt bij dat de biestkwaliteit in warme periodes vaak minder goed is, terwijl de toch al wat zwakkere kalfjes goede biest juist heel hard nodig hebben. Jongveespecialist Monique van Middelaar zet de belangrijkste aandachtspunten op een rij.

Wacht niet te lang met de eerste biest

We weten allemaal dat het voor het kalf het beste is om binnen 2 uur na de geboorte ten minste 2 liter biest binnen te krijgen en 6 liter binnen de eerste 12 uur. De opnamecapaciteit van de darmen is namelijk het grootst op het moment van de geboorte en neemt daarna af (figuur 1). Zes uur na de geboorte is de capaciteit al met 50% afgenomen.

Afbeelding: Biestkwaliteit-darmdoorlaatbaarheid

Bewaar de biest afgesloten en koel

Ook de biestkwaliteit neemt af na de geboorte van het kalf, (zowel in de uier als in de fles). De eerste 6 uur na het afkalven neemt de kwaliteit met 20 % af en na 12 uur is de kwaliteit bijna gehalveerd (figuur 1). De biestkwaliteit blijft het beste bewaard als de koe direct na het afkalven helemaal wordt uitgemolken. U kunt de biest direct koelen door een schoon koelelement of bevroren fles water in de emmer biest te leggen. Bewaar de biest vervolgens koel en in een afgesloten fles. Dit gaat de groei van bacteriën in de biest tegen.

Meten is weten!

Bij kwetsbare, jonge kalveren is het extra belangrijk om te weten of de biest wel voldoende antistoffen bevat. Als de biest te weinig antistoffen (IgG < 50 gram per liter, een brix-waarde van  <23) bevat, bouwt het kalf niet voldoende weerstand op. U kunt de biestkwaliteit makkelijk zelf meten met een refractometer. Met warm weer is de kans op een mindere biestkwaliteit groter. Hoe lager de biestkwaliteit, hoe meer biest het kalf moet drinken om voldoende weerstand op te bouwen. De eerste biestgift kan bij een lage biestkwaliteit met maximaal 2 liter worden verhoogd. Geef het kalf niet meer dan 4 liter. Zo voorkomt u dat de biest overstroomt naar de lebmaag waar het kan gaan ‘rotten’ en diarree veroorzaakt.

Voorraad biest

U kunt lage kwaliteit biest van de moederkoe ook vervangen door hoge kwaliteit biest van een andere koe. Zorg voor een voorraad biest in de vriezer met uitstekende kwaliteit voor wanneer er onvoldoende biest of onvoldoende kwaliteit biest is.

Onbeperkt vers drinkwater

Tot slot, geef uw kalveren onbeperkt vers drinkwater vanaf de derde dag (totale waterbehoefte inclusief melk is bij hittestress min. 15% tot 20% van lichaamsgewicht; bij een kalf van 50 kg en 6 liter (kunst)melk betekent dit 1,5 tot 4 liter water per dag). Vul dit eventueel aan met Vita Elektrolyt. Eventueel midden op de dag 1 keer extra water verstrekken. Dit zorgt voor extra vochtopname en herstelt de zoutbalans.