Waar ben je naar op zoek?

Tips om de pens- en darmgezondheid van melkvee te verhogen

Advies van onze specialist Advies van onze specialist19-3-2024

Dat een ontsteking een koe energie kost om te herstellen weten we al lang. Dat een flinke ontsteking 1 kg glucose kost en daarmee ruim 10 liter melk, is schrikken. Dit is een extreem voorbeeld maar de effecten van andere ontstekingen zoals pensverzuring, hittestress, uier- of baarmoederontsteking of een lekkende darm, zorgen uiteindelijk in meer of mindere mate ook dat energie niet besteed wordt aan melkproductie. Hoe ondersteun je de koe maximaal, zodat de melkproductie op peil blijft? Wij delen ons advies.

Pensgezondheid verhogen

Het immuunsysteem van de koe is voor 70% bezig met het gezond houden van gehele maagdarmkanaal van de koe. Focus op een goed functionerende pens en darm is daarom belangrijk. Wellicht geen nieuwe informatie maar toch zien we in praktijk dat dit uiteindelijk de grote uitdaging is.

De penswand bestaat uit penspapillen die zorgen dat het verteerde rantsoen wordt opgenomen, zodat ze er melk van kan maken. Bekent is dat de penspapillen aangetast worden wanneer er acute pensverzuring plaatsvindt. Maar wist je dat een aantal dagen beperkte voeropname ook zorgt voor een krimp van de penspapillen en daarmee een lagere absorptiecapaciteit van de vetzuren die worden gevormd bij afbraak in de pens?

Tips om de pens goed te laten functioneren

Hieronder geven wij 6 tips om de pens goed te laten functioneren:

  • Tip 1: Zorg altijd voor beschikbaar voer voor de koeien. Heb je twijfel; vraag de specialist om timelapscamera op te hangen zodat je inzicht heb in het vreetgedrag van je koeien (ook ’s nachts)
  • Tip 2: Zorg voor voldoende vreetruimte
  • Tip 3: Schuif regelmatig het voer aan 
  • Tip 4: Voorkom selectie in het voer, door de koeien
  • Tip 5: Minimaliseer alle vormen van stress (hittestress , verplaatsingen van dieren, rantsoenovergangen)
  • Tip 6: Voeg een Buffer of Pens Stimulator+ toe aan het rantsoen voor extra ondersteuning in de pens.

Ook de samenstelling van het rantsoen is van invloed op de pensgezondheid. We sturen daarom altijd op de balans tussen de verzuringsindex van het rantsoen ten opzichte van de herkauwindex. Meer hierover is te lezen op Voorkom pensverzuring met de aanpak en buffers van | ForFarmers

Lekkende darm als bron van ontsteking

Lekkende darm als bron van ontsteking

De dikke darm is kwetsbaarder dan de pens. Dit komt omdat de dikke darm niet meer kan bufferen met speeksel en er zijn geen protozoa aanwezig. Protozoa in de pens kapselen zetmeel in, waardoor ze de zetmeelvertering vertragen. Daar komt bij de darmwand maar 1 cellaag dik is. De celwand wordt bij elkaar gehouden door Tight Junctions. Bij een ontstekingen in de darm kunnen Tight Junctions beschadigen, waardoor darminhoud het bloed kan bereiken. Dit wordt ook wel ‘Lekkende darm’ of ‘Leaky gut’ genoemd. Zie figuur 1 en 2 hoe dit in zijn werkt gaat.

Afbeelding: Schadelijke bacterien
Figuur 1. De darmwand wordt bij elkaar gehouden door de Tight Junctions
Afbeelding: Schadelijke bactieren 2
Figuur 2. Wanneer de Tight Junctions beschadigd worden staat de darminhoud direct in contact met de bloedbaan. Hierdoor kunnen schadelijke bacteriën zoals LPS in de bloedbaan terecht komen.

Deze twee figuren geven weer hoe het werkt in de darm. Wat je zelf kan zien zijn de volgende beelden. Slijm in de mest of mest dat bubbels bevat zijn indicatoren dat zowel de pens als darm onder druk staan.

Afbeelding: Pensgezondheid weergave

Dikke darm ondersteunen

De pens en darm staan met elkaar in verbinding. Daarom gelden dezelfde tips om de dikke darm te ondersteunen. Zorg voor voldoende voeraanbod, voorkom selectie en voeg  Buffer of Pens Stimulator+ toe. Pens Stimulator+ is niet alleen op pensniveau actief. Ook stimuleert het de Tight Junctions om de darmwand bij elkaar te houden.

Meer weten?

Wil je meer weten over dit onderwerp? Of heb je een andere vraag aan onze melkveespecialisten? Neem contact op met je melkveespecialist, accountmanager, klantenservice Herkauwers of regionale ForFarmers dealer.