Voeropname is een belangrijke graadmeter voor de gezondheid en prestaties van je leghennen. In dit artikel legt nutritionist Elise den Hartog uit wat een goede voeropname is, waarom het zo belangrijk is en hoe je hierop kunt sturen. Met praktische tips over voermanagement, signalen in de stal, van opstart tot legpiek.
“Elke hen moet van opfok tot einde leg genoeg voer opnemen”, vertelt Elise. “Zo krijgt ze voldoende energie voor onderhoud én eiproductie. Gemiddeld eet een hen 120 tot 125 gram per dag. Bruine hennen hebben iets meer nodig. Maar de exacte opname verschilt per koppel en bedrijf.”
Een goede voeropname begint bij een voerketting die 1x per dag helemaal leeg is. “Je wilt dat de hen alles opeet en niet gaat selecteren. Zo krijgt ze alle nutriënten binnen die zij nodig heeft. Zodra de ketting draait, moeten de hennen in beweging komen – niet afwachten of eropaf vliegen. Op de meeste bedrijven draait de ketting 5 tot 6 keer per dag. Zo krijgt elke hen 20 tot 30 gram per keer. Met slim voermanagement kun je echt winst behalen.”
“We streven naar een optimale situatie, waarbij we voeren naar behoefte”, zegt Elise. “Alles wat de hen nodig heeft, zit in ons voer. Je wilt de hennen niet overvoeren, omdat je daarmee het risico loopt op leververvetting of vervetting rond andere organen. Dit geeft gezondheidsproblemen. En dat gaat ten koste van de eiproductie en dus ook ten koste van het technisch resultaat.
Daarnaast moet het voermanagement kloppen. Hier kijken we samen met de pluimveespecialisten naar, en we passen dit aan naar het koppel en het bedrijf.”
Steeds meer pluimveehouders gebruiken weegschalen in de stal. “Zo krijg je inzicht in het gewicht van je hennen. Weeg wekelijks een aantal dieren en kijk naar trends. Zie je na een week een gemiddelde daling van 20 gram per dag? Dan is er iets aan de hand. Misschien een virus, of een probleem met de voeropname.”
“Elke afwijking in de trend is reden om contact op te nemen met je specialist", aldus Elise "Zij zoeken samen met de pluimveehouder naar de oorzaak. Soms wordt een afwijking veroorzaakt door een factor buiten onze invloedsfeer, zoals een virus. Qua gezondheid zijn leghennen intelligente dieren. Ze zijn in staat ziekmakers voor een deel zelf op te ruimen. Dan zie je ze met een aantal dagen weer vooruitgaan tot het gewenste niveau. Een andere oorzaak van een afwijking kan de techniek zijn, zoals de voerketting. Maar zien we afwijkingen in de voeropname, dan schakelen de specialisten altijd met ons team van productmanagers en nutritionisten. We zoeken samen uit wat er nodig is, waarbij we rekening houden met de leeftijd van de dieren en de kosten van een maatregel."
Eten de hennen structureel te weinig, dan kijken we breed naar alle mogelijke oorzaken. Ter ondersteuning van de hennen is het mogelijk de voerconcentratie aan te passen, om het verschil in opname op te lossen. Dat gebeurt altijd in overleg met veehouder en adviseur en wordt afgestemd op de behoefte van de hennen op dat moment.
Eten ze juist te veel, dan kan dit positief zijn – als de productieresultaten ook mee stijgen. Is dat niet het geval, dan is het lastiger. Het voer kan iets verdund worden door er haverdoppen aan toe te voegen, of mais gedeeltelijk te vervangen door tarwe. Maar hennen zijn enorme gewoontedieren qua eetgedrag, waardoor soms niet het gewenste resultaat gehaald wordt.
Ook bij een hogere voeropname is het belangrijk om te onderzoeken of er mogelijk andere oorzaken zijn – gezondheid of technische aspecten – waardoor de opname te hoog kan zijn.
“Rust, reinheid en regelmaat zijn belangrijk voor elke hen”, legt Elise uit. “De opstart begint met een verhuizing naar een nieuwe stal. Daarnaast begint de hen rond week 20 met leggen en groeit ze nog door tot 30 weken leeftijd. Al deze veranderingen, groot en klein, veroorzaken stress. Routines, vaste ritmes en herkenning van bijvoorbeeld het voer verminderen deze stressmomenten.“
Gebruik, wanneer de hennen rond 17-18 weken leeftijd binnenkomen, hetzelfde voer als in de opfok. Komen de hennen rond week 20 binnen? Dan is een pre-leg of EasyStart ideaal. Daarmee ondersteun je het voortplantingsorgaan en het eierapparaat.
EasyStart helpt de hen in de meest kritieke weken – tussen 20 en 25 weken leeftijd. Het ondersteunt de maag-, lever- en darmgezondheid én stimuleert de voeropname. Zo geef je je hennen een sterke start richting de legpiek.
Elise den Hartog is nutritionist pluimvee bij ForFarmers. Ze zorgt ervoor dat het voer perfect aansluit op de behoefte van het dier én betaalbaar blijft. Dagelijks beantwoordt ze vragen van klanten en collega’s, en is ze regelmatig in de stal te vinden. Zo werkt ze actief aan gezonde dieren, meer werkgemak en werkplezier voor de veehouder. Elise groeide op tussen het vee op een vleesveebedrijf en studeerde aan de HAS in Den Bosch en Wageningen Universiteit.
Heb je vragen over de voeropname? Zie je afwijkingen in de trend? Onze voerspecialisten zijn de schakel tussen pluimveehouder en het team van nutritionisten en productmanagement. Zij helpen je graag verder.