Maalfijnheid als sleutel tegen oplopers

Heb je regelmatig te maken met oplopers bij vleesvarkens? Dan is het verstandig om niet alleen naar gezondheid, wateropname of management te kijken, maar ook naar de maalfijnheid en structuur van het voer.

Varkens
Vleesvarkens
Vleesvarken met hand Header news 2048 600 3 - ForFarmers Nederland

De deeltjesgrootte van voer heeft namelijk grote invloed op de darmgezondheid, voerbenutting en technische resultaten van vleesvarkens. Te fijn gemalen voer kan het risico op maag- en darmproblemen vergroten, terwijl te grove deeltjes juist kunnen zorgen voor een minder efficiënte benutting van voedingsstoffen.

Door de juiste balans te vinden tussen fijne en grove voercomponenten, kun je het risico op oplopers verlagen en tegelijkertijd werken aan een betere voerconversie en een hoger rendement.

Wat is maalfijnheid en waarom is het belangrijk?

Maalfijnheid geeft aan hoe groot of klein de voerdeeltjes zijn na het malen van grondstoffen. Deze deeltjesgrootte bepaalt hoe het voer zich gedraagt in het maag-darmkanaal van het varken.

Een onjuiste maalfijnheid kan leiden tot:

  • Darmverstoringen
  • Verteringsproblemen
  • Meer oplopers
  • Minder efficiënte voerbenutting
  • Een hogere voerconversie

De optimale maalfijnheid verschilt per rantsoen en grondstof, maar in de praktijk blijkt vooral de juiste balans tussen fijne en grove deeltjes bepalend voor een gezonde darmwerking.

Kan te fijn voer oplopers veroorzaken?

Ja. Te fijn gemalen voer vergroot het risico op verstoringen in het maag-darmkanaal. Hierdoor kan de darmgezondheid onder druk komen te staan, wat de kans op oplopers verhoogt. Daarnaast geeft te fijn gemalen voer ook meer risico op maagzweren. 

Tegelijkertijd is alleen grof malen ook niet de oplossing. Een te grove maling kan juist ten koste gaan van de benutting van voedingsstoffen. De beste resultaten worden doorgaans bereikt met een combinatie van fijne en grove voerdeeltjes. Zorg daarom dat je de juiste zeefgrootte toepast. 

Vleesvarken 800 x 800

Hoe verbeter je darmgezondheid met de juiste voerstructuur?

Voor een stabiele darmgezondheid is het belangrijk om aandacht te besteden aan:

1. De juiste combinatie van grondstoffen

  • Eiwitrijke grondstoffen, zoals soja, kunnen relatief fijn worden gemalen.
  • Vezelrijke grondstoffen, zoals granen en diverse bijproducten, dragen juist bij aan structuur en mogen grover blijven.

Hiermee ondersteun je een gezonde vertering en beperk je ongewenste fermentatieprocessen in de darm.

2. Regelmatige controle van de installatie

Versleten hamers en zeven zorgen vaak ongemerkt voor afwijkingen in maalfijnheid.

Controleer daarom regelmatig:

  • Slijtage van hamers en zeven
  • Instellingen van de molen
  • Variatie in de voerstructuur

Welke structuurwaarde is gewenst bij vleesvarkens?

Naast maalfijnheid speelt ook de totale structuurwaarde van het rantsoen een belangrijke rol. Voor vleesvarkens wordt doorgaans een APS-waarde tussen 0,45 en 0,55 als richtlijn aangehouden. Goed om hier dus kritisch op te zijn en je voer te laten onderzoeken op APS-score op ons lab in Lochem.

Hand op flank 800x800

Wat kun je nog meer doen om oplopers te voorkomen?

Naast de juiste maalfijnheid en voldoende structuur zijn er meerdere factoren die bijdragen aan een stabiele darmgezondheid en minder oplopers bij vleesvarkens.

1. Procesverbeteraar ondersteunt de darmgezondheid

Bij darmverstoringen of terugkerende problemen met oplopers kan een procesverbeteraar ondersteuning bieden. Dit voer is qua inhoud aangepast om het risico op oplopers te verminderen. Afhankelijk van de situatie kan deze tijdelijk worden ingezet tijdens een risicovolle periode of structureel ingezet worden als voercode.

2. Structuur ondersteunt een gezonde darmwerking

Structuur is meer dan alleen een getal op papier. Grove deeltjes hebben een belangrijke functie in het verteringsproces van het varken.

Voldoende structuur:

  • stimuleert de maagwerking;
  • vertraagt de passagesnelheid van het voer;
  • ondersteunt een betere vertering;
  • draagt bij aan een stabielere darmgezondheid.

Daarom is een goede balans tussen fijne en grove deeltjes essentieel om oplopers te voorkomen.

3.  Benzoëzuur helpt de pH te verlagen

Benzoëzuur kan worden ingezet om de pH in het maagdarmkanaal te verlagen. Een lagere pH creëert een minder gunstig milieu voor ongewenste bacteriën en ondersteunt daarmee een gezonde darmflora. Daarnaast geeft een lagere pH een betere eiwitvertering en minder risico op ongewenste fermentatie in de darmen.

4. Hygiëne blijft een belangrijke basisvoorwaarde

Of er nu gewerkt wordt met droogvoer of brijvoer, goede hygiëne blijft essentieel voor gezonde vleesvarkens. Vervuilde voerinstallaties, leidingen, mengers, voerbakken en silo’s kunnen de kwaliteit van het voer negatief beïnvloeden en het risico op darmproblemen vergroten. Regelmatige controle en reiniging van het voersysteem helpen om problemen te voorkomen.

Praktische aandachtspunten bij oplopers

  • Heb je last van oplopers? Controleer dan ook de volgende punten:
  • Zorg voor een gelijkmatige voeropname binnen het koppel.
  • Overweeg bij problemen een overgang van korrel naar kruimel voor een geleidelijke voeropname
  • Zorg altijd voor voldoende schoon en vers drinkwater. Een goede wateropname is onmisbaar voor een optimale vertering en darmgezondheid.
  • Controleer regelmatig de maalfijnheid en structuurwaarde van het rantsoen.
  • Bespreek de inzet van procesverbeteraar of benzoëzuur met je voerspecialist.

Samen doorpakken?

Onze varkensspecialisten vertellen je meer. 

Neem hier contact op.
CTA varkens