Waar ben je naar op zoek?

Klimaat bij zeugen: praktische tips

In de herfst en de winterperiode zit er veel schommeling in de temperaturen buiten de varkensstal. ’s Nachts koelt het flink af terwijl het overdag nog vochtig en warm kan zijn. Dit beïnvloedt het stalklimaat en dus ook de zeugen. Houd het klimaat in de stal goed in de gaten om de zeugen en biggen zonder problemen de koude seizoenen door te helpen. In dit artikel geven we je praktische tips.

Het klimaat moet letterlijk dag en nacht top zijn. Helaas zien we in de praktijk dat dit niet altijd zo is. Met een goed klimaat zal de zeug minder vatbaar zijn voor ziektes en presteren de dieren uiteindelijk beter. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een hogere voeropname in de kraamstal en meer worpen per 100 dekkingen.

In dit artikel over klimaat behandelen we de volgende onderwerpen:

Wil je het klimaat bij jouw zeugen laten controleren? Laat dan je gegevens achter en ontvang € 100,- korting op de klimaatcheck van FarmConsult. 

Vraag korting voor een klimaatcheck aan

Klimaat bij zeugen: wat zijn de belangrijkste aspecten?

Om de zeugen optimaal te laten presteren is het belangrijk om goed na te denken over het klimaat bij zeugen. Het klimaat moet 24 uur per dag optimaal zijn en tocht moet te allen tijde voorkomen worden.
Het CO2-gehalte is een maat voor de hoeveelheid luchtverversing. Hoe hoger deze waarde hoe minder frisse lucht, hoe meer stof en ziektekiemen de lucht zal bevatten.  Deze waarde ligt bij voorkeur niet hoger dan 2500 ppm en nooit hoger dan 3000. Een hoog CO2-gehalte heeft een negatief effect op het percentage doodgeboren.
Voor ammoniakgehalte geldt: hoe lager hoe beter. De optimale situatie is maximaal 20 ppm NH3 (ammoniak). Boven de 30 ppm geeft NH3 echt problemen. Ammoniak heeft een negatief effect op de voorste luchtwegen. Bij een hoger ammoniakgehalte kunnen meer stof en ziektekiemen in de longen doordringen. De trilhaartjes in de luchtpijp werken dan minder goed. Dieren worden dan gevoeliger voor gezondheidsproblemen en kraamzeugen zullen dan ook minder voer opnemen.
Een afwijkend klimaat heeft nadelige effecten op de gezondheid van de zeugen, ze worden vatbaarder voor allerhande infecties zoals PRRS en griep. Dit resulteert uiteraard in een minder hoge productie per zeug en daardoor hogere kosten voor gezondheid en arbeid. Jan van den Brink, klimaatspecialist bij FarmConsult, heeft al veel varkenshouders van effectieve klimaatadviezen voorzien en geeft hieronder aan wat de belangrijkste aspecten zijn. 

Tekst gaat verder onder de foto...

Jan van den Brink, klimaatspecialist FarmConsult

Jan van den Brink
"Ieder klimaatsysteem kan goed functioneren, maar ieder systeem heeft een eigen eisenpakket. Vaak is met kleine aanpassingen verbetering mogelijk."
1

Luchtinlaat

Er bestaan handmatige en geautomatiseerde luchtinlaatsystemen. Een goed luchtinlaatsysteem zorgt ervoor dat windinvloeden worden uitgesloten en dat het niet onnodig koud wordt in de afdeling. “Met een systeem dat goed regelbaar is zijn windinvloeden buiten de stal te houden. Een goed geautomatiseerd luchtinlaatsysteem past de grootte van de luchtinlaatopening aan aan het ventilatieniveau in de stal. Bij de koude nachten van dit moment wordt de luchtinlaatopening dan automatisch kleiner en bij de warmere middagen is de opening weer groter. Handmatig is dit nooit perfect uit te voeren”, aldus Jan van den Brink. “Steeds vaker wordt inkomende lucht geconditioneerd met teruggewonnen warmte van de luchtwasser. Dit zwakt temperatuurschommelingen af, bespaart stookkosten en de relatieve luchtvochtigheid wordt makkelijker beheersbaar.” 

2

Luchtverdeling

De luchtverdeling over de hele lengte van de afdeling moet kloppen. Het is belangrijk dat het ventilatiesysteem voldoet aan het eisenpakket. Controleer de instellingen van de klimaatcomputer en let op de plaats van de voeler. Kijk met een CO2-meter of je niet te veel of te weinig ventileert. De minimum ventilatie moet voldoende hoog zijn om voldoende verse lucht in de afdeling te krijgen. Een te laag minimum ventilatieniveau rond het werpen van de zeugen heeft een negatieve invloed op het aantal doodgeboren biggen.

3

Temperatuur

Voor zeugen is het bijna altijd te warm in de stal. Het is de kunst is om de temperatuur, zonder tocht, zo laag mogelijk te krijgen, vooral in de kraamstal. Koeling van inkomende lucht heeft een positief effect in de zomer. Zo neemt een zeug meer voer op en zijn er minder vruchtbaarheidsproblemen in het najaar.

Bij tocht in de kraamstal is het vooral belangrijk om tocht bij de biggen te voorkomen. In de dekstal gaat het er vooral om om koude luchtstroming over de vloer te voorkomen. Let hier vooral op in de winter. Koude luchtstroming over de vloer geeft meer kans op slechte berigheid en terugkomers.
 

Type ventilatiesystemen: welke bestaan er en wat zijn de voordelen?

Iedere varkensstal heeft een ventilatiesysteem. Welk systeem gebruikt wordt is afhankelijk van de huisvesting van de zeugen en de wensen van de ondernemer. Hieronder leggen we uit welke systemen er zijn:

1

Plafondventilatie

De inkomende lucht wordt maximaal gemengd met de afdelingslucht voordat het bij de zeugen komt. Dit systeem is perfect om in de winter in de kraamstal tocht bij de biggen te voorkomen.

2

Grondkanaalventilatie

Veel inhoud in de afdeling wordt behouden, doordat de ventilatie onder de vloer zit. De lucht komt fris bij de zeugen. Hierdoor is het goed mogelijk om de gevoelstemperatuur voor de zeugen laag te houden en daarmee problemen door warmte en hitte te voorkomen.

3

Voergangventilatie

Een relatief goedkoop systeem dat eenvoudig ingebouwd kan worden in bestaande voergangen. 

4

Combiventilatie

De lucht komt via een sleuf of buizen op de voergang, beergang of voor in de lignesten of trog.

5

Luchtinlaatventielen

Dit is een relatief goedkoop systeem dat bij zeugen goed functioneert mits de luchtinlaatventielen goed zijn afgesteld. Aan dit afstellen mankeert in de praktijk  vaak iets waardoor gemakkelijk tocht bij de zeugen ontstaat. Dit verhoogt de kans op najaarsverwerpen. Een specialist kan helpen bij het juist afstellen.

5 praktische tips voor een goed klimaat bij de zeugen

1

Zorg dat lucht bij de kop van de zeug komt

2

Laat luchtinlaatventielen goed afstellen door uw klimaatspecialist

3

Voorkom koude luchtstroming over de ligvloer van de zeugen in de dekstal

4

Voorkom hittestress in de zomer; hierbij kan koeling van inkomende lucht een zeer positieve bijdrage leveren

5

Kies een goede plek voor de voeler

Wil jij het klimaat bij jouw zeugen eens na laten kijken? Laat je gegevens achter onderaan deze pagina en je krijgt € 100,- korting op de klimaatcheck bij FarmConsult. 

Hoe stel je de klimaatcomputer goed in?

Om de klimaatcomputer goed te laten functioneren moet deze op de juiste manier worden ingesteld. Stel de volgende aspecten goed in:

  • Begin temperatuur ventilatie
  • Verwarming: ruimte- en vloerverwarming
  • Bandbreedte: maak deze afhankelijk van de buitentemperatuur om tocht te voorkomen
  • Minimum ventilatie
  • Maximum ventilatie

De instellingen zijn afhankelijk van de situatie in de stal. Neem hiervoor contact op met je specialist.

Klimaatcontrole: hoe gaat dit in zijn werk?

Vaak wordt er gedacht dat het voldoende is om de instellingen van het klimaatsysteem goed na te kijken. Echter wordt er tijdens een klimaatcontrole ook gelet op de luchtinlaat en de luchtverdeling. Daarnaast is er oog voor de omgeving. Met een klimaatcheck, uitgevoerd door FarmConsult, voorkom je nadelige effecten door klimaat. Vaak komen er eenvoudig uit te voeren verbeteringen naar voren, waardoor uiteindelijk de dieren beter presteren. Heb je twijfels over het stalklimaat bij de zeugen? Maak dan vrijblijvend een afspraak met een specialist. 

Benieuwd naar onze praktische tips voor het klimaat in de biggenstal? Bekijk dan dit uitgebreide artikel. 

Vraag nu korting aan op de klimaatcheck

Speciaal voor het thema klimaat in de maand oktober van Zeug & Zo geven we korting op het uitvoeren van een klimaatcheck. De korting bedraagt € 100,- en kan vóór 31 december 2022 verzilverd worden bij Jan van den Brink, klimaatspecialist FarmConsult. Vul hieronder je gegevens in en wij nemen contact met je op over het uitvoeren van de klimaatcheck. 

Klimaatcheck aanvragen

ForFarmers mag via e-mail contact met mij opnemen voor informatie over de klimaatcheck.
Lees in ons privacy statement hoe we omgaan met uw persoonsgegevens